Yas ve Kayıp

Yas Ve Kayıp

Yas, bir aile üyesi veya arkadaş gibi yakın birinin kaybına verilen doğal bir duygusal tepkidir. Yas, ciddi bir hastalık, boşanma veya diğer önemli kayıplardan sonra da ortaya çıkabilir.

Genellikle yoğun üzüntüyü ve bazen şok ve hissizlik duygularını, hatta inkar ve öfkeyi içerir. Çoğu insan için, yasın yoğunluğu zamanla hafifler ve yas dönemleri daha az sıklıkta görülür.

Yas herkesi farklı şekilde etkileyen bir süreç ya da yolculuktur. Yorucu ve duygusal olarak yorucu olabilir. Basit şeyleri yapmayı bile zorlaştırabilir. Bazı insanlar daha aktif hale gelerek başa çıkmayı tercih edebilirler. Yasın belirlenmiş bir kalıbı yoktur. Farklı kültürlerde farklı şekilde ifade edilebilir. Bazı insanlar duygularını ifade etmeyi ve halka açık olmayı severken, diğerleri duygularını özel tutmayı sever.

Kayıp iki farklı şekilde olabilir. Beklenen kayıp ve aniden olan kayıp. Kişi beklenen bir kayıp yaşadığında (birisinin uzun süreli bir ölümcül hastalığı olduğunda) Sevilen birinin kaybını tahmin etmek, o kişiyi kaybetme eylemi kadar acı verici ve stresli olabilir. Ailenin kaçınılmaz ölüme hazırlanmasını sağlar. 

Ani kayıp da ise ölümcül bir kaza veya kalp krizi gibi beklenmedik ve ani bir ölüm gerçekleşir. Bu tür trajedilerin hayatta kalanlara şok etkisi yarattığı ve kafası karışmış hissetmelerine neden olduğu düşünülmektedir. Sevilen kişilerin ani kayıplarında genellikle geride kalanlarda birçok soru, çözülmemiş sorun ve öfke, suçluluk ve acı gibi çeşitli duygularla baş başa kalırlar. 

Sevilen birinin ölümünden sonra hayatta kalanların pek çok yas belirtisi yaşaması doğaldır. Bunlar şunları içerebilir:

Fiziksel belirtiler:

-Enerji eksikliği veya yorgunluk,

-Baş ağrısı ve mide rahatsızlığı,

-Aşırı uyku veya aşırı çalışma ve aşırı aktivite,

Duygusal belirtiler:

-Hafıza kaybı, dikkat dağınıklığı ve meşguliyet,

-Sinirlilik,

-Depresyon ve öfori duyguları,

-Aşırı öfke veya duruma teslim olma duyguları.